Profesyonel Tasarımcıların Bilmesi Gereken Kurallar

Haziran 2018
YouTube'ta Takip Et

Tasarımcıların proje esnasında sorun yaşamaması için gerek müşteriler ile gerekse birlikte çalıştığı çalışma arkadaşlarıyla iletişimlerini geliştirmeleri önemlidir. Çünkü bu tarz insanlar herkesin bir web sitesi tasarlayabileceğine dair yanlış bir kanıya sahiptir. Onların görüşüne göre Photoshop programını açıp bir şeyler çizmek ve bunları birkaç basit kod ile yazarak web sitesini geliştirmek oldukça kolay bir iştir.

Hepimiz gerçeğin tamamıyle farklı olduğunu biliyoruz, fakat müşteri bu gerçeği anlamadığı sürece tasarımcının yaptığı çalışmaların hiçbir değeri yoktur. Müşterilere gerçek olanı göstermek ve fikirlerini değiştirmek ise bazı şeyleri doğrudan anlatmaktan geçer, çünkü iyi bir iş ilişkisi en başında beklentilerin paylaşılması ve işbirliği yapılması ile başlar.

Tasarımcı bir işçi değil; bir sanatçıdır!

Bu anlayışla işe başlamak en doğrusu. Müşterilerinize yaratıcı çalışmanın ne olduğunu baştan sona açıklamalısınız. Kaliteli proje üretebilmek için yetenek, beceri ve deneyim gerektiğini anlamalarını sağlamalısınız; tıpkı diğer profesyoneller gibi. Hiç kimse bir doktora ne yapması gerektiğini söylemez, çünkü insanlar doktorların sağlıkla ilgili konulara kendilerinden daha çok hakim olduğunun farkndadır. Bu düşünce tasarımcılar için de aynı olmalıdır. Müşterilerin kırmızı ile maviyi karıştırdıklarında mor elde edildiğini bilmelerinin bir anlamı yoktur, bu onları uzman yapmaz.

Müşterilerinize tasarımın kolay bir iş olmadığını, tasarımcının o işi kolay hale getirebilmek için ödeme aldığını anlatabilmelisiniz. Onlara feedback’lerini değerlendireceğinizi fakat işin uzmanı siz olduğunuz için nihai ürünün sizin kararınız neticesinde ortaya çıkacağını belirtmekte fayda var. Özellikle profesyonel olmayan ajanslarda tasarımcı ile müşteri ilişkilerindeki çalışanlar arasında sıklıkla sıkıntılar meydana gelir. Bu arkadaşlar tasarımdan anlamadıkları için, yaptığınız tasarımlara tasarımcılara saçma gelecek fikirler sunabilirler. Eğer aynı projede birden fazla kişiyle çalışıyorsanız her kafadan farklı düşünce çıkması da mutlaka karşılaşılan bir durumdur.

Freelance çalıştığınızda ise müşterileri Pazartesi’den Cuma’ya 9-5 arasında bir ofise gidip mesai yapmadığınız için sizin profesyonel olmadığınızı düşünür. Müşterilerinize, herkes gibi işe gitmediğiniz ve belirli çalışma saatleriniz olmadığı için gecenin 10’unda web sitesindeki küçük bir değişiklik konusunda sizi arama lüksleri olmadığını anlatın. Siz bu sınırları belirlediğinizde müşterileriler de mesai saatleri dışında sizi aramak konusunda iki kez düşünecek ve sizi sık sık rahatsız etmeyecektir.

Uzman sizsiniz, onlar değil!

Bir tasarımcının en büyük sorunlarından biri de müşterinin ya da çalışma arkadaşının kendisini arayıp, işini nasıl yapacağını anlatmasıdır. Bu, müşterilerin sizden daha iyi tasarım bildiğini sanmasından kaynaklanır. Büyük olasılıkla müşteri sizden daha iyi bilmiyordur ve bu nedenle de size sosyal medya, kullanılabilirlik ve tasarım konusunda ders veremez.

Birçok insan Illustrator’ü nasıl açacağını bilir ya da Word’de bir düğün davetiyesi oluşturmuştur. Bu nedenle uzman olduğunuz düşüncesini en başında benimsetirken; sert ya da kibirli bir tavır takınmamalısınız. Bu durum müşterinize “sen ne anlarsın” demekten farksızdır. Uzman olduğunuzu müşterilerinize anlatabilmeniz için ne demeniz gerekiğini tam olarak söyleyemem; fakat aşağıdaki birkaç fikir size yardımcı olacaktır:

  • Aldığınız önemli kararların arkasındaki nedenleri açıklamaya çalışın. Müşteriler izlediğiniz yolun bir amacı olduğunu gördükçe, sizin ne yaptığınızın farkında olduğunuzu anlamaya başlar.
  • Elinizi güçlendirmek için araştırma yaparak birtakım veriler kullanabilirsiniz. Konu hakkında Google aramaları yapıp iyi bir işin de bu verinin kullanılarak hazırlandığını müşteriye gösterirseniz, müşteriniz de çözümün sadece sizin düşünceniz olmadığını, herkesin o yoldan gittiğini görecektir.
  • Kitaplar, tasarım kuralları ve prensiplerini içeren akademik makaleler ve tezler sektörün standartlarına uygun çalıştığınızı gösterir; veya duruma göre sıra dışı ve yaratıcı bir iş yaptığınızı kanıtlar.
  • Müşterilerinize diğer önemli web sitelerinin de aynı teknik ve prensipleri kullandığını göstermeniz oldukça ikna edici olur. Büyük oyuncuların profesyonel web sitelerini gördüğünde, müşteriniz işi o şekilde yapmanız konusuna olumlu yaklaşacaktır.

Uzman olduğunuzu müşterilerinize anlatabilmek için bazı ufak konulara da dikkat etmenizi öneririm. Örneğin toplantılara uygun kıyafetlerle gitmek, düzenli çalışmak, toplantı tarihlerini bir planlamaya göre belirlemek, profesyonel ve iyi hazırlanmış e-postalar yazmak da müşterilerde profesyonel olduğunuz izlenimini uyandıracak küçük detaylardır. Bu basit kurallar, müşterilerinizin sizi ciddiye alması için sandığınızdan daha önemli.

Görüşler dikkate alınır, dayatmalar kabul edilemez!

Her müşterinin tasarımcıymış gibi düşünmesi de karşılaşılan en büyük sorunlardan biri. Üzerinde çalıştığınız tasarım ile ilgili verilen feedback’leri her zaman kabul etmeli ve dikkate almalısınız. Çünkü karşınızdaki kişilerin sizden daha iyi fikirleri olabilir ve bu fikirler değerlendirildiğinde nihai sonucu daha başarılı hale getirebilir. Aksi taktirde ortaya çıkardığınız tasarım, müşterinin istemediği bir şey olabilir ve durum sizin itibarınız için iyi değildir. Bu nedenle geri bildirimleri her zaman değerlendirmeniz önemli.

Geri bildirim ve baskı arasında ise açık bir fark vardır. Eğer bir müşteri istediği her şeyi yaptırmak için size sürekli fikir vererek baskı oluşturabilir. Bu durumda onu durdurarak ne yaptığınızı bildiğinizi açıklamanız gerekir. Çünkü siz bir uzmansınız va asıl işiniz müşterinin gerçekten ne istediğini anlayıp, onu en iyi şekilde ortaya çıkarmaktır.

Ancak müşterinize bu durumu açıklamak için sert bir tavır takınmanız, işleri zora sokacaktır. Sorularını dinleyerek; neyin doğru olduğunu, neyi kesin olarak yapabileceğinizi belirlemek ve ona göre cevaplamak için zaman ayırın. Böylece birçok müşteri tasarımı yapabilmek için sürekli onlarla konuşmanız gerekmediğini düşünecektir. Müşterinize en başında feedback’lerini belirlenen deadline’da alacağınızı, bu süreye kadar görüş almayacağınızı ve nihai kararın size ait olacağını açıklamanız işinizi kolaylaştıracaktır.

İletişim önemlidir!

Proje esnasında ve sonrasında müşteri ile iyi bir iletişim kurmak hayati önem taşıyor. Bu nedenle birlikte çalıştığınız süre içerisinde müşteriniz ile yakın ilişkiler kurmaya çalışmalısınız. Müşterinin ne düşündüğünü ve ne istediğini öğrenmenin tek yolu budur.

Proje sırasında tasarımı müşteriye deadline günü göstermeyin. Çünkü siz her ne kadar onun dediklerini yapsanız ve bütçe sınırları içinde kalsanız da, sonuçta ortaya çıkan tasarım müşterinin istediği olmayabilir. Bu nedenle iletişimi sıkı tutmanız gerekmektedir.

Birçok müşteri tasarımcılarla çalışırken projeyi teslim aldıkları tarihe kadar iletişim kurmama ve teslim aldıktan sonra da ödemeyi yaparak işi sonlandırma eğilimindedir.  Müşterinizle nötr bir iletişim kurduğunuzda iş bittikten sonra gidecek ve bir daha geri gelmeyecektir. Müşterinize projenin bir parçası olduğunu, onun fikirlerinin de iyi bir iş için önemli olduğunu (öyle olmasa bile) hissettirmeniz gerekir. Ayrıca müşterinin en baştaki basit fikrin nasıl nihai bir ürüne dönültüğünü bir süreç içerisinde görmesi, çalışmanıza saygı duymasını sağlayabilir.

Web baskı değildir!

Web ve baskı işleri genellikle birbiri ile karıştırılır. İkisi arasındaki farkı biz biliyoruz, fakat bunu baskıya alışkın müşteriye nasıl açıklayacaksınız? Örneğin siz tercih etmeyeceğiniz halde müşteriniz broşüre benzeyen bir web sitesi isteyebilir. Dolayısıyla müşterilerinize web ve baskı işlerinin birbirinden tamamıyla farklı çalışmalar olduğunu ve farklı kurallarının olduğunu açıklamanız oldukça önemlidir.

Yukarıda bir profesyonel gibi davranmanız gerektiğinden bahsetmiştim. Bir uzman olarak müşterinize doğru olanı göstermekten, onu eğitmekten çekinmemeniz gerekir. Bu aşamada onlara tasarımı bir kitap gibi okutmak yerine, onları ikna edecek birkaç örnek ile tasarımın temel ilkelerini açıklamanız faydalı olacaktır.

“Son bir küçük değişiklik” yok!

Eğer deneyimli bir tasarımcıysanız bu öneriyi daha önce mutlaka duymuşsunuzdur. Öneri genellikle deadline’dan ya da toplantıdan kısa süre önce bir son dakika golü olarak gelir ve bütün süreci etkiler. İşe tekrar başlamak, dosyaları yeniden açmak, stil değiştirmek ve hatta renk paletlerini baştan oluşturmak gerekebilir. Çünkü küçük bir renk değişikliği bile basit bir işlem gibi görünse de karmaşıklığa sebep olabilir.

Makul deadline’lar belirlemek önemli!

Bütün müşteriler ve müşteri tarafındaki çalışma arkadaşları işlerinin mümkün olabilecek en kısa sürede tamamlanıp bitirilmesini ister. Basit bir tasarımın bile belirli bir zamana ihtiyacı olduğunu anlamayarak, zor ya da imkansız deadline’lar belirlerler. Müşterilerinize bir web sitesinin ya da sosyal medya tasarımının tasarım, geliştirme ve yayınlama aşamalarının o kadar kısa sürelerde tamamlanamayacağını anlatın ve eğer deadline makul değilse bunu ifade edin.

Zamanlama konusunu müşteriye açıklamak çok kolay değildir. Bunun için taslak bir zaman çizelgesi oluşturabilir ve burada hangi zamanlarda hangi konu üzerinde çalışacak olduğunuzu belirtebilirsiniz. Bu şekilde anlaşılması çok daha kolay olacaktır.

Taslak çizelgeyi oluştururken direkt olarak belirlediğiniz süreyi yazmayın. Çünkü belirlediğin süre hiçbir zaman yetmeyecektir. Bu nedenle deadline’ları müşterinin verebileceği revizyonlar, araştırmanız gereken konular, deneme süreçleri vb. detayları göz önünde bulundurarak belirleyin. Sadece küçük değişiklikler ve acil durumlar için ihtiyacınız olabilecek süreyi göz önünde bulundurun.

Deadline’ları bu şekilde oluşturmanızın bir diğer güzel tarafı da her şey yolunda gittiği durumda müşterinin projeyi zamanından önce teslim alarak mutlu olmasıdır.

Dip Not

Bir tasarımcı ve geliştirici olmak kolay değildir, sürekli farklı insanlar çalışmak gerekir. İki farklı projeyi nasıl birbirinden ayırt ediyorsanız, müşterileri de aynı şekilde ayırt etmelisiniz. İletişim esnasında zorluklar her zaman görülür, bunları çözmek size kalmıştır. Müşterilerinizle kurallarınızı paylaşmaktan korkmayın, sadece bunu nasıl yapacağınız konusunda kendinizi geliştirin, uzmanlaşın.

Gözden kaçırdığım veya eklemek istediğiniz bir şey olursa yorum kısmına yazabilirsiniz.