Editoryal Fotoğraf ve Commercial Lisans Nedir?

Mart 2019
YouTube'ta Takip Et:

Stok fotoğrafçılığı ile ilgilenenler için fotoğraf satışlarında iki ana terim vardır. Ticari fotoğraf denilen commercial lisansı ve editoryal lisansı. Stok fotoğrafçılığına yeni başlayanlar için bu terimler biraz karmaşık gelebilir, şimdi bunu bir aydınlatalım.

Commercial Lisans (Ticari Fotoğraf)

Biraz İngilizce terim kullanıyoruz, ama bu sektörde Türkçe kelime karşılıkları pek anlaşılamayabiliyor. Commercial lisansa sahip fotoğrafların tüm hakları size ait. Stüdyoda çektiğiniz, markası olmayan bir ürün fotoğrafı, içinde hiç insan veya taşıt olmayan bir deniz fotoğrafı, üzerinde marka olmayan bir kahvaltı fotoğrafı, bu saydıklarımızın tamamı commercial fotoğraf niteliğindedir. Çünkü üzerlerinde ne bir marka, ne bir yüz vardır. Hatta çoğunlukla birçok mimari eseri de ticari lisans altında satabilirsiniz.

Ticari fotoğraflar fotoğrafı satın alacakların öncelikli tercihi. Çünkü bu lisans altında satılan fotoğrafların tüm hakları fotoğraf sahibine, yani size ait. Ben satıyorsam tamamen bana ait ve dolayısıyla fotoğrafı satın alan ajans bu lisansa sahip fotoğrafları istediği mecrada kullanma hakkına sahip. Reklamlarda, televizyonda, panolarda, dijital mecrada, aklınıza gelebilecek her yerde bu fotoğraflar rahatlıkla kullanılabiliyor.

Fotoğraflarınızda model kullanıyorsanız modeli tek bir şartla commercial lisansı altında yükleyebilirsiniz. Model çekimi fotoğraflarında, modelin fotoğrafını yüklerken model ile yapılan anlaşmanın da bir kopyasını yolladığınız takdirde fotoğrafınız ticari lisans altında satılacaktır.

Editöryal Lisans Nedir?

Festival fotoğrafları çektiğinizi düşünün, festivalde onlarca insan var ve bu festival fotoğrafını stok sitelerine yüklediğinizi düşünün. Örneği biraz daha geliştirecek olursak bir futbol maçını, İstiklal Caddesi’nde yürüyen insan kalabalığını, bir lunaparkta, salıncakta sallanan çocukları tarihi bir kentte etrafı dolaşan turistleri çektiğimizi düşünelim. Bu fotoğraflarda yer alan insanlar bizim modelimiz değil, dolayısıyla onlardan izin belgesi alamıyoruz. Peki izin alamadığımız için bu fotoğrafları hangi lisans altında sunabiliyoruz? Tabii ki editoryal lisans.

Editoryal fotoğraflar ticari amaçlarla kullanılamaz. Çünkü fotoğraftaki insanlardan izin alınmamıştır. Ancak ticari olmayan işlerde kullanma yetkisine sahiptir fotoğrafı satın alan kişi.

Başka neler editoryal fotoğraflarına girebilir diye düşünürsek örnekleri daha da geliştirebiliriz. Örneğin markalar. Bir iPhone telefonunuz var ve elma logosunu çekerseniz bunu commercial altında satamazsınız. Bunu satabilmek için Photoshop ile elma logosunu silmeniz gerekir. Arabaların logoları, sokaklardaki dükkan tabelaları gibi markaya dair her şey editoryal kavramına dahil olur. Müzeler de öyle. Müzelerin çou özel eserler barındırdığı için editoryal olarak kabul edilebiliyor.

Gözden kaçırdığım veya eklemek istediğiniz bir şey olursa yorum kısmına yazabilirsiniz.